Czym jest twórcze myślenie?

Czym jest twórcze myślenie? Przyjrzyjmy się historycznym próbom jego zdefiniowania. Pierwszym, który podjął się próby definicji myślenia twórczego był Max Wertheimer , który twierdził, że twórcze myślenie polega na restrukturyzacji oraz zakwestionowaniu posiadanej wiedzy, co daje nowy wgląd w istotę danego zagadnienia. Stąd rozumienie poznawczego modelu rzeczywistości może być ważnym wyznacznikiem naszej zdolności do kreatywnego myślenia. Amerykańscy naukowy Rogers i Kelly zgadzali się z takim podejściem, twierdząc, że potrafimy twórczo działać dzięki zrozumieniu sposobu, w jaki myślimy o danym zagadnieniu. Zatem kreatywność budzi się w nas wtedy, kiedy jesteśmy zdolni do zorganizowania naszych myśli tak, aby z łatwością doprowadzić do innego rozumienia problemu, który rozważamy.

Z kolei Abraham Maslow twierdził, że twórczość składa się z dwóch poziomów. Pierwszy to tzw. twórczość pierwotna będąca źródłem nowych odkryć, nowatorstwa, idei, które odbiegają od dotychczasowych. Poziom drugi (twórczość wtórna) jest osiągalny dzięki współpracy, pogłębianiu doświadczeń innych badaczy oraz wypracowaniu w sobie postawy rozwagi i ostrożności w przypisywaniu sobie nowego spojrzenia na dane zagadnienie bądź nowych idei. Według Maslowa twórczość to powszechna cecha natury ludzkiej, którą posiada każdy z nas. Jest to cecha, które szczególnie jest widoczna i dzieci, a u dorosłych zanika. Z kolei Torrance zdefiniował twórczość jako uwrażliwienie się na problemy, niedostatki i luki w wiedzy, identyfikowanie trudności, poszukiwanie rozwiązań, formułowanie hipotez, ich testowanie i w końcu ogłaszanie rezultatów.

Przeciwieństwem tej definicji jest teoria Newella , który przyjął założenie, że każdy proces rozwiązywania problemu może być twórczy. Twórczość rozumiana była także przez innych teoretyków albo jako osobisty, częściowo nieświadomy proces odkrywania prowadzący do nowych i ważnych sposobów rozumienia czegoś, albo ludzką chęć, która umożliwia rezygnację z dotychczasowych przekonań i w rezultacie odkrywanie nowego punktu widzenia lub ucieczkę od „sztywności umysłowej”. Koestler twierdził, że „Prawdziwa twórczość zaczyna się tam, gdzie kończy się język”. Spotkać możemy także twierdzenie, że twórczość jest umiejętnością wyjścia poza to, co powszechne i oczywiste, jako proces odkrywania tego, czego do tej pory nie brano pod uwagę. Ciekawym przykładem jest próba innego zdefiniowania twórczości: „Bycie twórczym oznacza postrzeganie danej rzeczy tak samo jak inni, ale myślenie przy tym w zupełnie inny sposób”.

Jak byśmy nie podchodzili do definiowania tego, czym jest twórczość, na pewno musimy zgodzić się co do tego, że aby być twórczym należy uruchomić proces szerszego spojrzenia na dany temat oraz zdolność tworzenia nowych punktów widzenia innych niż dotychczasowe. Niemniej jednak jasne i jednoznaczne zdefiniowanie twórczości jest trudne. Przyjmijmy zatem, że twórczość jest związana z umiejętnością spojrzenia na dane zagadnienie z nowego punktu widzenia. Polega to na zakwestionowaniu oraz restrukturyzacji posiadanej wiedzy, co umożliwia nowe spojrzenie na daną kwestię.

Posted in Artykuły i nowości.