Firma technologiczna – czym się zajmuje i jak działa?

Firma technologiczna to przedsiębiorstwo, które tworzy, rozwija lub wdraża nowoczesne technologie – od oprogramowania i elektroniki użytkowej po systemy sztucznej inteligencji i zaawansowane maszyny produkcyjne. Jej działalność w dużym stopniu opiera się na badaniach, wiedzy inżynieryjnej oraz cyfrowych usługach. W artykule wyjaśniamy, czym dokładnie zajmują się takie podmioty i jak wygląda ich codzienna praca.

Czym jest firma technologiczna?

Firma technologiczna to podmiot, który koncentruje się głównie na produkcji, usługach, badaniach i rozwoju produktów oraz usług intensywnie wykorzystujących nowoczesne technologie. Najczęściej opiera się na informatyce, telekomunikacji, elektronice użytkowej, robotyce i nowo powstających dziedzinach postępu technologicznego. Taki podmiot nie tylko sprzedaje sprzęt albo programy, lecz przede wszystkim tworzy rozwiązania zmieniające sposób pracy innych firm i użytkowników indywidualnych.

Firmę określa się jako technologiczną, gdy jej modelem biznesowym jest tworzenie, rozwijanie lub wdrażanie nowych technologii.

W ujęciu ekonomicznym istotny jest nie sam produkt, ale jego technologiczny charakter oraz skala wydatków na badania i rozwój. Podmioty te często zatrudniają inżynierów, programistów i specjalistów ds. danych, a dużą część przychodów przeznaczają na utrzymanie przewagi innowacyjnej. Nie każda firma informatyczna jest więc automatycznie firmą technologiczną – decyduje o tym model biznesowy i rola technologii w ofercie.

Czym zajmują się firmy technologiczne?

W praktyce tego typu przedsiębiorstwa działają w wielu segmentach rynku, które łączy intensywne wykorzystanie technologii. Najczęściej zajmują się jednym lub kilkoma z następujących obszarów:

• produkcja mikroprocesorów i innych półprzewodników,
• tworzenie oprogramowania biznesowego oraz systemów chmurowych,
• automatyzacja i digitalizacja procesów księgowych, kadrowych i magazynowych,
• budowa infrastruktury sztucznej inteligencji i centrów danych,
• rozwój elektroniki użytkowej, robotyki i urządzeń mobilnych,
• usługi telekomunikacyjne oraz wdrażanie platform cyfrowych.

Część z nich działa wyłącznie jako producent podzespołów, inne oferują gotowe platformy dla biznesu albo konsumentów. Przykładem może być dostarczanie systemów do raportowania business intelligence, zarządzania pracą personelu czy kontroli stanów magazynowych – to obszary, w których liczy się szybki obieg informacji i dokładne dane. Niektóre firmy technologiczne stosują też w swoich narzędziach elementy znane z grywalizacji, co obniża opór użytkowników przed wdrożeniem nowego systemu.

Kolejny obszar to zaawansowana elektronika – produkcja układów scalonych, które trafiają do telefonów, komputerów, sprzętu medycznego i systemów obronnych. W tym segmencie pojedyncze urządzenia potrafią kosztować setki milionów dolarów i wymagają pracy setek inżynierów.

Jak działa firma technologiczna?

Działanie przedsiębiorstwa technologicznego opiera się zwykle na połączeniu własnych badań, sprzedaży licencji lub subskrypcji oraz wdrożeń u klientów. Wiele podmiotów buduje ekosystem produktów, które obsługują firmę w różnych obszarach – od księgowości po logistykę.

Jak wygląda model biznesowy i strumienie przychodów?

Podstawą bywa sprzedaż oprogramowania jako usługi, licencje, opłaty abonamentowe lub kontrakty wdrożeniowe. W firmach produktowych ważne są też przychody ze sprzedaży sprzętu. Na przykład producent zaawansowanych maszyn dla sektora półprzewodników może zawierać kontrakty o wartości porównywalnej z ceną kilku samolotów pasażerskich.

W sektorze usług cyfrowych istotne znaczenie ma skala przetwarzanych danych. Przykładowo polskie przedsiębiorstwo technologiczne z Poznania, zatrudniające 9 osób, obsługuje ponad 200 klientów i przetwarza miesięcznie ponad 100 tys. dokumentów. Taki model pozwala osiągać wysoką rentowność przy stosunkowo niewielkim zespole.

Jak firmy technologiczne finansują rozwój?

Wiele firm technologicznych finansuje wzrost z kapitału zewnętrznego. Należą do nich emisje obligacji zamiennych, pozyskiwanie inwestorów prywatnych albo debiut na rynku NewConnect. Francusko-włoski producent chipów, którego klientami są m.in. wytwórcy samochodów elektrycznych i pojazdów kosmicznych, ogłosił plan emisji dwóch transz obligacji zamiennych o terminach 5 i 7 lat, każda o wartości 750 mln USD. Notowania tej firmy wzrosły o 193 proc., a jej kapitalizacja przekracza 61 mld EUR. W Stanach Zjednoczonych właściciel jednej z najpopularniejszych wyszukiwarek pozyskał ze sprzedaży akcji 85 mld USD, a dwie inne duże spółki wyemitowały papiery dłużne po 25 mld USD każda.

Jak wygląda zatrudnienie i organizacja zespołu?

Zespoły bywają zaskakująco małe, zwłaszcza w firmach tworzących oprogramowanie. Wysoką efektywność zapewnia automatyzacja procesów i specjalizacja. W przedsiębiorstwie z Poznania cała organizacja liczy 9 osób, a mimo to realizuje wdrożenia międzynarodowe. W przemyśle półprzewodnikowym skala jest odwrotna – przy montażu jednej maszyny litograficznej pracuje kilkuset inżynierów w sterylnych kombinezonach, a sama produkcja trwa około pół roku.

Gdzie powstają klastry i jak wygląda rynek w Polsce?

Innowacyjne firmy technologiczne często skupiają się w klastrach, czyli regionach o dużej koncentracji uczelni, inwestorów i wyspecjalizowanych pracowników. Takie skupiska przyspieszają wymianę wiedzy i powstawanie kolejnych projektów.

Gdzie leżą najważniejsze klastry technologiczne?

Na świecie wykształciło się wiele centrów innowacji. Do najbardziej znanych należy Dolina Krzemowa w rejonie Zatoki San Francisco, a także Silicon Wadi w Izraelu, Silicon Docks w Dublinie i Silicon Hills w Austin. W Europie i Azji rozwijają się m.in. Tech City w Londynie, Digital Media City w Seulu, Zhongguancun w Pekinie, Cyberjaya w Malezji oraz Cyberabad w Hajdarabadzie w Indiach. Te lokalizacje przyciągają zarówno startupy, jak i globalnych producentów.

Duże platformy cyfrowe podlegają też regulacjom. W 2022 roku Unia Europejska wprowadziła Akt o rynkach cyfrowych (DMA), który ma zwiększyć konkurencyjność europejskiego rynku platform. Przepisy te zakazują niektórych zachowań biznesowych i nakazują inne, co bezpośrednio wpływa na sposób działania największych firm technologicznych. Z kolei największe amerykańskie spółki z tego sektora mają bazy użytkowników liczone w miliardach i łączną wartość rynkową bliską 7 bilionów dolarów.

Jak wygląda rynek firm technologicznych w Polsce?

W Polsce największe firmy technologiczne pod względem kapitalizacji na początek 2024 roku to duży dostawca oprogramowania dla banków i administracji, holding internetowy oraz spółka specjalizująca się w komunikacji elektronicznej. Do czołówki weszła również spółka zależna jednej z największych grup informatycznych w regionie Europy Południowo-Wschodniej. Sektor wspiera sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii (CNT), która wcześniej działała pod nazwą Komisja Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii (INT).

Wspomniane poznańskie przedsiębiorstwo oferuje narzędzia do digitalizacji procesów księgowych. W 2023 roku jego sprzedaż wyniosła ponad 2 mln zł, a zysk netto blisko 0,6 mln zł. Na 2024 rok zakładało wzrost o 50%, z przewidywanymi przychodami powyżej 3 mln zł. Dzięki członkostwu w międzynarodowym stowarzyszeniu firm księgowych i doradczych weszło na rynki zagraniczne, m.in. do Włoch, Francji, Hiszpanii, Singapuru i Dominikany. W placówkach medycznych w Katanii wdraża digitalizację raportowania business intelligence, zarządzania pracą personelu i raportowania stanów magazynu.

Jakie technologie napędzają branżę?

O sile firm technologicznych decydują przede wszystkim przełomowe technologie. Bez nich nie działałyby komputery, smartfony, systemy medyczne ani nowoczesna motoryzacja.

Dlaczego półprzewodniki są tak ważne?

Półprzewodniki to podstawa elektroniki. Są to materiały, na których powstają mikroprocesory i inne układy scalone. Ich produkcja wymaga precyzyjnego umieszczania na krzemowej płytce linii o grubości liczonej w nanometrach. Typowa linia może być ponad 10 tysięcy razy cieńsza niż kartka papieru, a im więcej tranzystorów uda się umieścić na takiej płytce, tym wydajniejszy jest procesor.

Jak działa maszyna fotolitograficzna EUV?

Do wytwarzania najmniejszych i najbardziej wydajnych półprzewodników niezbędne są maszyny fotolitograficzne EUV. Takie urządzenie waży mniej więcej tyle co dwa samoloty pasażerskie, a jego cena sięga blisko 400 mln USD, czyli około 1,5 mld zł. Złożenie wymaga pracy kilkuset inżynierów, a czas produkcji jednego egzemplarza ocenia się na pół roku. Holenderski producent z okolic Eindhoven, który powstał w 1984 roku jako wspólny projekt koncernu elektronicznego i producenta maszyn do układów scalonych, jest w tej dziedzinie światowym monopolistą.

Maszyna fotolitograficzna EUV kosztuje około 400 mln USD, a jej złożenie zajmuje około pół roku i wymaga pracy kilkuset inżynierów.

Dlaczego sztuczna inteligencja potrzebuje centrów danych?

Rozwój sztucznej inteligencji wymaga ogromnej mocy obliczeniowej, dlatego firmy technologiczne inwestują miliardy dolarów w infrastrukturę centrów danych. Producenci układów scalonych zwiększają moce produkcyjne, a dostawcy maszyn notują rekordowe zamówienia. W tym łańcuchu dostaw istotne jest globalne powiązanie – producenci smartfonów i systemów sztucznej inteligencji zamawiają chipy u wyspecjalizowanych wytwórców, ci zaś kupują maszyny od producenta z Holandii. Pojedyncza technologia potrafi więc wpłynąć na wyniki całego sektora.